Campinggids | Arica y Parinacota

Het Lauca Nationaal Park ligt in het uiterste noorden van Chili, in de regio Arica y Parinacota, ingeklemd tussen de Boliviaanse grens in het oosten en de precordillera in het westen. Het maakt deel uit van het UNESCO-biosfeerreservaat Lauca en beslaat een oppervlakte van ongeveer 1.380 vierkante kilometer op de Chileense Altiplano. De gemiddelde hoogte ligt tussen een indrukwekkende 3.200 en 6.348 meter boven zeeniveau. De reis erheen is een avontuur op zich en vereist logistieke planning. Vanuit Europa loopt de route bijna onvermijdelijk via de internationale luchthaven van Santiago de Chili (SCL) met een aansluitende vlucht naar Arica (ARI). De stad Arica, de 'stad van de eeuwige lente' aan de Stille Oceaan, dient als logistiek startpunt. Hier moet je een huurauto ophalen (4x4 of in ieder geval een voertuig met hoge bodemvrijheid wordt dringend aanbevolen) en voorraden inslaan. De hoofdader naar het park is de Ruta 11-CH, een internationale snelweg die Arica verbindt met La Paz in Bolivia. De route is volledig geasfalteerd en over het algemeen in goede staat, maar ook berucht. Enerzijds vanwege het extreme zware vrachtverkeer: colonnes Boliviaanse trucks zwoegen de steile haarspeldbochten op en af. Inhalen is vaak risicovol en vereist geduld. Anderzijds vanwege de snelle stijging. Je start op 0 meter en bereikt binnen ongeveer 140 kilometer hoogtes van meer dan 4.500 meter. Een directe rit van Arica naar het Lago Chungará is medisch gezien niet raadzaam. De aanbevolen route voorziet in een tussenstop in het dorp Putre op ongeveer 3.500 meter. De afslag naar Putre bevindt zich rond kilometer 100 van de Ruta 11-CH. Vanuit Putre is het dan nog zo'n 50-60 kilometer naar het hart van het nationaal park. Reken voor de rit van Arica naar Putre op ongeveer 2,5 tot 3 uur pure rijtijd, plus pauzes voor foto's en acclimatisatie. Wie doorrijdt naar het Lago Chungará moet rekening houden met nog een uur extra. Let op: mist (de zogenaamde 'Camanchaca') kan het zicht in de lagere delen tot 1.000m extreem beperken.

Hoewel het Lauca Nationaal Park geografisch een eenheid vormt, is het voor reizigers zinvol om het in drie zones te verdelen, die verschillen in hoogte, vegetatie en infrastructuur. 1. De Precordillera & Putre (3.000 - 3.600m): Dit is de poort naar het park. Het landschap wordt gekenmerkt door terrasvormige velden, die al door de Inca's en pre-Inca-culturen werden aangelegd, en diepe kloven. De vegetatie is hier nog weelderiger, met enorme kandelaarcactussen en queñua-bomen. Putre zelf is de hoofdplaats van de provincie Parinacota. Hier vind je eenvoudige hostels, kleine restaurants en minimarkten. Het is het basiskamp voor bijna alle tours. Cultureel interessant is de Spaanse koloniale stijl vermengd met Aymara-tradities. De lucht is hier ijl, maar nog beter in te ademen dan boven. 2. De Altiplano & Lago Chungará (4.200 - 4.600m): Hier boven, op het hoogplateau, verandert de wereld dramatisch. De vegetatie maakt plaats voor het harde ichu-gras en de 'bofedales' (vleigebieden), die als groene tapijten oplichten in het schrale landschap en de belangrijkste voedselbron zijn voor alpaca's en vicuña's. Het pronkstuk is het Lago Chungará, een van de hoogstgelegen meren ter wereld. Het wordt geflankeerd door de tweelingvulkanen Parinacota en Pomerape. Deze zone is landschappelijk het meest spectaculair, maar klimatologisch ook het zwaarst. De nachten zijn ijskoud, de wind is snijdend. Hier bevindt zich ook de grensovergang Chungará-Tambo Quemado naar Bolivia. 3. De lagunes van Cotacotani & Las Cuevas: Tussen Putre en het Chungará-meer ligt een bizar veld van lava en water: de Cotacotani-lagunes. Het is een labyrint van honderden kleine poelen en eilanden, ontstaan door vulkanische activiteit. Deze zone is ideaal voor wandelingen (mits de longen het toelaten), omdat het iets beschutter ligt dan het open meer. Nabij de ingang van het park bij Las Cuevas zijn er bovendien warmwaterbronnen en een CONAF-station met een klein informatiecentrum. Hier kun je vaak viscacha's (haasmuizen) op de rotsen observeren.

Kamperen in het Lauca Nationaal Park is 'adventure camping' in de puurste zin van het woord. Wie hier percelen met stroomaansluiting, broodjesservice of verwarmd sanitair verwacht, is aan het verkeerde adres. De infrastructuur is rudimentair tot niet aanwezig, wat juist de charme is voor zelfvoorzienende kampeerders en overlanders. Officiële staanplaatsen (CONAF): Er zijn in het parkgebied zeer weinig officiële kampeermogelijkheden. De bekendste optie is vaak het terrein bij het rangerstation in Las Cuevas of in de buurt van het dorp Parinacota. Deze plaatsen bieden meestal niet meer dan een vlakke ondergrond en, met een beetje geluk, een eenvoudige latrine. Water moet je vaak zelf meenemen of uit rivieren filteren (let op: mineralengehalte/arseen, beter is het om water uit Putre mee te nemen). Een reservering is meestal niet nodig, maar aanmelden bij het CONAF-station bij de ingang van het park is verplicht (voor je eigen veiligheid). Wildkamperen / Vrijstaan: Dit is de meest gebruikelijke vorm van overnachten in de regio. Het wordt in Chili over het algemeen getolereerd, zolang je de 'Leave no Trace'-principes strikt opvolgt. Populaire plekken voor overlanders (check bijv. de iOverlander app) vind je uit de wind in laagtes of achter rotsformaties in de buurt van het Lago Chungará (let op: 's nachts extreem koud!) of nabij de Termas de Jurasi. Uitrusting is alles: Je camper of tent moet winterbestendig zijn. Ook in de zomer dalen de temperaturen 's nachts vaak tot onder het vriespunt. In de winter is -15°C geen uitzondering. Een uitstekende slaapzak, thermisch ondergoed en een standkachel in het voertuig zijn goud waard. Omdat het zuurstofgehalte lager is, werken sommige gas- of dieselkachels niet betrouwbaar (hoogtekit vereist!). Koken duurt door het lagere kookpunt van water (ca. 85°C op deze hoogte) aanzienlijk langer – pasta heeft een eeuwigheid nodig, een snelkookpan is aanbevolen.

Een reis naar het Lauca Nationaal Park vergeeft geen logistieke fouten. Hier zijn de essentiële feiten voor je planning: Tanken & actieradius: Het laatste betrouwbare tankstation (Copec) bevindt zich in Arica. In Putre is er weliswaar vaak benzine/diesel uit vaten verkrijgbaar bij lokale handelaren of een kleine pomp, maar daarop moet je niet rekenen (vaak leeg of slechte kwaliteit). De regel is: voltanken in Arica en bij ritten diep het park in of verder naar de Salar de Surire absoluut reservekanisters meenemen (min. 20 liter extra). Het verbruik stijgt enorm door de steile hellingen en het lage zuurstofgehalte. Voorzieningen & levensmiddelen: Er zijn geen supermarkten in het park. In Putre zijn er kleine 'almacenes' (buurtwinkels) met basisvoedsel (pasta, rijst, water, koekjes), soms vers brood, fruit en groenten, maar de keuze is zeer beperkt en duurder. Doe je volledige weekboodschappen in Arica (bijv. Jumbo of Lider). Belangrijk: neem veel water mee! Reken op 3-4 liter per persoon per dag, omdat het lichaam op grote hoogte extreem uitdroogt. Gezondheid & hoogte: Hoogteziekte is het grootste risico. Symptomen: hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, kortademigheid. Preventie: langzame stijging, veel drinken, lichte maaltijden, geen alcohol. Lokaal hulpmiddel: Mate de Coca (cocathee) of cocabladeren kauwen (legaal in Chili/Bolivia, maar niet mee naar Europa nemen!). Een kleine zuurstoffles van de apotheek in Arica kan in nood helpen. Het ziekenhuis in Arica is ver weg, in Putre is er alleen een kleine 'posta' (gezondheidspost). Communicatie & tol: Mobiel bereik (Entel is de beste provider) is er in Putre en sporadisch langs de Ruta 11-CH. In het achterland en bij het meer is er vaak radiostilte. Offline kaarten (Maps.me, Google Offline) zijn verplicht. Er is geen tol op het traject Arica-Putre, maar de grenscontroles kunnen tot files leiden.

Buiten de ansichtkaartmotieven van het Lago Chungará zijn er hoekjes en ervaringen die veel toeristen op doorreis naar Bolivia missen. De kerk van Parinacota: Het kleine dorpje Parinacota is bijna een spookdorp, maar wordt gebruikt voor religieuze feesten. De witgekalkte kerk uit de 17e eeuw met zijn muren van leemsteen en het rieten dak is een juweeltje. Let op de fresco's binnenin en de 'tafeltjes' met schedels op de buitenmuur – een syncretisme van katholicisme en Aymara-voorouderverering. Termas de Jurasi: Minder bekend dan de thermen van Polloquere (die veel verder weg in de Salar de Surire liggen), maar makkelijker bereikbaar zijn de Termas de Jurasi nabij Putre. Ze zijn rustiek – betonnen baden in de open lucht of kleine privécabines. Het water is heet en mineraalrijk. Een bad hier na een koude nacht in de camper doet wonderen. Tip: ga vroeg in de ochtend, wanneer de stoom opstijgt in de koude lucht. Culinaire hoogstandjes in Putre: Verwacht geen haute cuisine, maar probeer absoluut alpacavlees ('Carne de Alpaca'). Het is vetarm, mals en smaakt als een mix tussen kalf en lam. Restaurant 'Kuchu Marka' of vergelijkbare kleine eethuisjes in Putre serveren het vaak met quinoa of aardappelen en een pittige saus. Drink daarbij een vers sapje van mango (mango's komen uit de nabijgelegen vallei van Azapa). De beste fotospot: Voor de perfecte foto van de vulkaan Parinacota met weerspiegeling in het meer moet je vroeg opstaan. Zodra de wind vanaf ca. 10:00 uur opsteekt, rimpelt het water en is de weerspiegeling weg. Rijd kort na zonsopgang naar het uitzichtpunt aan de westkant van het meer. Dieren spotten: Houd je ogen open voor viscacha's. Ze zien eruit als konijnen met eekhoornstaarten en zitten vaak bewegingloos op de rotsen bij Las Cuevas. Ze zijn perfect gecamfuleerd, maar als je er eenmaal een hebt gezien, zie je er plotseling tientallen.